Wrota Podkarpackie
Wrota  >  Turystyka  >  Szlaki inne niż wszystkie  >  Szlak Architektury ART DECO

Szlak Architektury ART DECO

Informację udostępniono: Strona nie jest w emisji.


W panoramie polskiej sztuki pierwszej połowy XX wieku dzieła architektury art déco nie są tak licznie reprezentowane, jak wcześniejsze budowle secesyjne. Przechodząc ulicami naszych miast rzadko je dostrzegamy i często nie zauważamy ich przynależności do nurtu, który, zwłaszcza w czasach II Rzeczypospolitej, utożsamiany był z oficjalnym, narodowym stylem państwowym.

Art déco dominowało przede wszystkim w wyposażeniu i aranżacji wnętrz oraz rzemiośle artystycznym, mocno zaznaczyło się w grafice i rzeźbie, słabiej w malarstwie. Natomiast na tle europejskim realizacje architektoniczne w tym stylu powstałe w Polsce, były znaczące i różnorodne. Przykłady budowli art déco, czy tylko elementów tego stylu, są do dziś obecne w strefie miejskiej zabudowy, zasługując na przypomnienie i docenienie.

Polska architektura art déco, podobnie jak inne dziedziny sztuki, rzemiosła i wyrobów przemysłowych utrzymane w tej stylistyce, łączyły funkcjonalność z dekoracyjnością. Z jednej strony asymilowały charakterystyczne dla europejskich realizacji tego nurtu tradycje klasyczne, dynamikę ekspresjonizmu i utylitaryzm awangardy, z drugiej zaś dążyły do uzyskania narodowego oblicza przez sięganie do rodzimego folkloru i historycznej tradycji. Toteż większość budowli wznoszono z zastosowaniem nowoczesnych, żelbetowych konstrukcji, z dbałością o prostotę bryły i funkcjonalizm wnętrz.

Dekoracyjny charakter nadawano zaś obiektom przede wszystkim przez rozbijanie jednolitości bryły i zgeometryzowaną ornamentykę.

W architekturze polskiej początki stylistyki art déco o wiedeńskiej, niemieckiej i francuskiej proweniencji widoczne są już przed I wojną światową w realizacjach na terenie Krakowa, Lwowa czy Warszawy. Największy jej rozwój, z wykorzystaniem wzorów zachodnioeuropejskich i inspirowaniem się polskimi motywami, przypada na drugą połowę lat 20. i początek lat 30. XX wieku. Wiązało się to zarówno z okrzepnięciem odrodzonego Państwa Polskiego, jak też, w sferze artystycznej, z sukcesem, jaki polscy artyści, tworzący w stylu art déco, odnieśli na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu w 1925 roku. Wówczas
to art déco silnie zaznaczyło się w wielu budowlach, zwłaszcza użyteczności publicznej, wznoszonych w Warszawie, Lwowie, na Śląsku czy Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 roku.

W drugiej połowie lat 30, sam styl art déco, a zatem i jego dekoracyjne akcenty w architekturze, były wypierane przez realizacje umiarkowanego funkcjonalizmu, złagodzone wprowadzaniem opływowych linii tak zwanego „stylu okrętowego”. Jednak i wtedy stosowano jeszcze uproszczone elementy dekoracyjne we wnętrzach i fasadach budowli, czego przykładem
są prezentowane obiekty.

Anna Sieradzka
Muzeum Regionalne w Stalowej Woli

 

Więcej informacji na temat szlaku znajdzie Państwo pod adresem http://www.it.stalowawola.pl/stalowa_pl/index.html

Zamieścił: Kinga Aleksandrowicz-Kostępska
Kontakt   •    Mapa portalu   •    Co to są Wrota Podkarpackie?

Copyright © 2006 Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego
Realizacja COMARCH