Natura 2000

Informację udostępniono: 05.06.2009 10:15

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 to sieć obszarów chronionych na terenie Unii Europejskiej, a jej celem jest ochrona cennych pod względem przyrodniczym i zagrożonych składników różnorodności biologicznej.
W skład sieci Natura 2000 wchodzą:

obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) - Special Protection Areas – SPA, wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków, tzw. "Ptasiej"
specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO) - Special Areas of Conservation - SAC wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, tzw. "Siedliskowej"

Polska jeszcze w okresie integracji z UE została zobowiązana do wyznaczenia do dnia akcesji do UE na swoim terytorium obszarów Natura 2000.

Wdrażanie Koncepcji Sieci NATURA 2000 na terenie województwa podkarpackiego

Zgodnie z zapisami ustawy z dn. 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zm.) wyznaczenie obszaru specjalnej ochrony ptaków lub specjalnego obszaru ochrony siedlisk, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do spraw rybołówstwa i z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska, które określa nazwę, położenie administracyjne, obszar i mapę obszaru, cel i przedmiot ochrony. Minister właściwy do spraw środowiska, wydając rozporządzenie, kieruje się stanem siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt oraz koniecznością zachowania szczególnie cennych lub zagrożonych składników różnorodności biologicznej.

W wyniku uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji społecznych, w 2004 r. Ministerstwo Środowiska opracowało listę obszarów specjalnej ochrony ptaków oraz listę proponowanych obszarów o znaczeniu wspólnotowym (OZW), wymagających objęcia ich ochroną w formie specjalnych obszarów ochrony siedlisk.

Na opracowanych listach znajdowały się: 72 obszary specjalnej ochrony ptaków o łącznej powierzchni 3312,8 tys. ha (w tym obszary lądowe 2433,4 tys. ha, co stanowi 7,8 % pow. kraju) i 184 projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk o łącznej powierzchni 1171,6 tys. ha (3,6 % pow. kraju). Obie listy zostały przesłane do Komisji Europejskiej.
Na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313) na terenie województwa podkarpackiego powołano cztery specjalne obszary ochrony ptaków:

Pogórze Przemyskie (kod PLB180001), położony w całości w województwie podkarpackim
Bieszczady (kod PLC180001), położony w całości w województwie podkarpackim
Lasy Janowskie (kod PLB060005), położony w województwie podkarpackim i lubelskim
Puszcza Solska (kod PLB060008), który w rozporządzeniu ujęto jako w całości położony w granicach województwa lubelskiego, jednak jego część znajduje się de facto w granicach województwa podkarpackiego (gminy: Cieszanów, Narol i Harasiuki).

W dniu 12 grudnia 2008 r. Komisja Europejska zatwierdziła 769 nowych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, o łącznej powierzchni 95 522 km2. Część z nich położona jest w Polsce. Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dn. 5 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 179 poz. 1275), na terenie województwa podkarpackiego powołano kolejne cztery specjalne obszary ochrony ptaków:

Beskid Niski (kod PLB 180002), który położony jest w województwie podkarpackim i małopolskim.
Góry Słonne (PLB 180003), zlokalizowany w całości w województwie podkarpackim,
Puszcza Sandomierska (PLB 180005), położony w całości w województwie podkarpackim
Roztocze (PLB 0600012), położony na terenie województw podkarpackiego i lubelskiego.

Na przełomie roku 2008/2009 planowana sieć obszarów Natura 2000 w województwie podkarpackim obejmowała obszary:

- 8 Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (zaakceptowane przez KE) o łącznej powierzchni 507 773 ha na terenie województwa podkarpackiego (tj. 28,5 % pow. woj.).
- 17 Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk Natura 2000 mających znaczenie dla Wspólnoty (zaakceptowane przez KE) o łącznej powierzchni 269 639, 30 ha na terenie województwa podkarpackiego (tj. 15,1 % pow. woj.).

Dodatkowo:

- 28 potencjalnych Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk Natura 2000 zaproponowanych przez organizacje pozarządowe (Shadow List 2008) o łącznej powierzchni 136 635,5 ha na terenie województwa podkarpackiego.
- 26 Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk Natura 2000 proponowanych przez WZS o łącznej powierzchni ponad 30 000 ha na terenie województwa podkarpackiego.

Największa, licząca około 111 519,5 ha ostoja – Bieszczady – występuje zarówno jako obszar ochrony ptaków, jak i siedlisk.
Istniejące Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków ... czytaj wiecej
Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (zaakceptowanych przez KE) ... czytaj więcej
Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (obszary potencjalne, zgłoszone do Shadow List) ... czytaj więcej
Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (obszary zaproponowane przez WZS w 2008 r.) ... czytaj więcej

Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000

Zgodnie z zapisami ustawy z dn. 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zm.), dla obszaru Natura 2000 sprawujący nadzór nad obszarem sporządza projekt planu zadań ochronnych na okres 10 lat. Pierwszy projekt sporządza się w terminie 6 lat od dnia zatwierdzenia obszaru przez Komisję Europejską, jako obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty, lub od dnia wyznaczenia obszaru specjalnej ochrony ptaków.

Dla proponowanego obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty, znajdującego się na liście proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, sprawujący nadzór może sporządzić projekt planu zadań ochronnych na okres 10 lat.
Sporządzający projekt planu zadań ochronnych winien umożliwić zainteresowanym osobom i podmiotom prowadzącym działalność w obrębie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, udział w pracach związanych ze sporządzaniem tego projektu. Zapewnić należy również udział społeczeństwa, na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dn. 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 2008 poz. 199 poz. 1227) w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie projektu.

Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, ustanawia regionalny dyrektor ochrony środowiska, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Jeżeli obszar Natura 2000 obejmuje obszar zarządzany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, ustanowienie planu następuje po uzgodnieniu z dyrektorem regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.
Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 zawiera:

1) opis granic obszaru i mapę obszaru Natura 2000;
2) identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotami ochrony;
3) cele działań ochronnych;
4) określenie działań ochronnych ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie i obszarów ich wdrażania, w tym w szczególności działań dotyczących:

a) ochrony czynnej siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk,
b) monitoringu stanu przedmiotów ochrony oraz monitoringu realizacji celów, o których mowa w pkt 3,
c) uzupełnienia stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony;

5) wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planach zagospodarowania przestrzennego województw oraz planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli są niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000;
6) wskazanie terminu sporządzenia, w razie potrzeby, planu ochrony dla części lub całości obszaru.

Zamieścił: Adriana Wojdon

wersja do druku | Poleć stronę