Wrota Podkarpackie
Wrota  >  Kultura  >  WYPRAWY W ŚWIAT TEATRU

WYPRAWY W ŚWIAT TEATRU

Informację udostępniono: Strona nie jest w emisji.


„Wyprawy w świat teatru” to projekt, który wychodzi naprzeciw potrzebie edukacji teatralnej mieszkańców naszego regionu. Podnoszony w dokumentach strategicznych utrudniony jednorodny dostęp do dóbr kultury wysokiej stał się inspiracją do próby uaktywnienia organizacji pozarządowych w działaniach mających na celu prezentację przedstawień i spektakli w miejscach znacznie oddalonych od centrów kulturalnych regionu, częstokroć nieposiadających odpowiedniej infrastruktury i zasobów kadrowych do działalności teatralnej. Stąd tegoroczna pierwsza edycja konkursu ofert na zadania w dziedznie kultury pt. "Wyprawy w świa teatru", zainicjowanego przez Zarząd Województwa Podkarpackiego. Zamierzonym efektem zadań realizowanych w tym zakresie ma być poszerzenie wiedzy o teatrze i zachęcenie mieszkańców, w tym młodych ludzi do uczestniczenia w życiu kulturalnym.

Dofinansowanie w tym zakresie decyzją Zarządu Województwa otrzymały cztery zadania:

  1. „Na teatralnym szlaku” Galicyjskiego Towarzystwa Edukacyjnego „GATE” w Rzeszowie - 20 000 zł
  2.  „Poznaj świat teatru z krasnoludkami i sierotką Marysią” Katolickiego Centrum Edukacji Młodzieży „Kana” z Mielca - 20 000 zł
  3. „Jak bawić się w teatr” Towarzystwa Dramatycznego im. Aleksandra Fredry z Przemyśla - 10 000 zł
  4. „W kręgu sceny” Towarzystwa Kultury Teatralnej Zarząd Okręgu w Rzeszowie - 100 000 zł.

Zadanie W KRĘGU SCENY, które realizuje Towarzystwo Kultury Teatralnej w Rzeszowie, stwarza szansę prezentacji wartościowych spektakli w miejscowościach, w których zwykle profesjonalny teatr nie gości. Pomoże to kształtować estetyczne gusty i oczekiwania mieszkańców, a tym samym w perspektywie może zaowocować nawiązaniem trwałej współpracy między lokalnymi domami kultury a teatrem. Widowiska teatralne z którymi dotrzemy w tym roku do kilkunastu miejscowości odległych od centrów kultury będą prezentowane widzom za darmo, zatem każdy może skorzystać z tej oferty kulturalnej.
Działania te mają na celu wyrównanie tych szans, poprzez skłonienie zespołu profesjonalnego teatru do prezentacji starannie wyselekcjonowanych spektakli poza własną siedzibą, a tym samym umożliwienie odbiorcom, którzy z różnych przyczyn (ekonomicznych, czy też ze względu na miejsce zamieszkania) są wykluczeni z uczestnictwa w kulturze wysokiej i na poszerzenie ich kompetencji kulturowych (udział w spektaklu, spotkania, edukacja teatralna).
Zadanie objęte projektem wpisuje się w cel strategiczny określony w Uzupełnieniu Narodowej Strategii Kultury na lata 2004–2020 „Zrównoważenie rozwoju kultury w regionach” oraz w następujące jego cele cząstkowe, jak zmniejszenie dysproporcji regionalnych w rozwoju i dostępie do kultury oraz wzrost uczestnictwa w kulturze.

Projekt stawia następujące cele:

  • ułatwienie dotarcia do wydarzeń teatralnych mieszkańcom 13 miejscowości, gdzie utrudniony jest dostęp do kultury, ubogich w instytucje kultury i środowiska twórcze;
  • popularyzację teatru lalek na Podkarpaciu i promocję współczesnych tendencji w teatrze lalkowym;
  • popularyzację przedstawień opartych na wartościowym tekście i kształcących gusty estetyczne widzów;
  • poszerzenie kompetencji kulturowych osób, które będą uczestniczyć w tych wydarzeniach artystycznych i edukacyjnych.

Zakładane cele będą realizowane poprzez prezentację spektakli Towarzystwa Kultury Teatralnej w Rzeszowie („Spowiedź w drewnie” dla młodzieży i dorosłych) oraz dwóch spektakli Teatru Maska w Rzeszowie („Tygrys Pietrek” dla dzieci od 3 lat i „Niech żyje cyrk!” dla młodzieży i dorosłych) w kilkunastu miejscowościach województwa podkarpackiego, w których nie działają instytucjonalne, profesjonalne teatry oraz poprzez prowadzone po każdym spektaklu zajęcia z edukacji teatralnej.

Pierwszy etap realizacji zadania rozpoczął sie 9 kwietnia br. i zakończy 14 kwietnia, obejmując 6 miejscowości. A oto szczegółowy harmonogram prezentacji spektaklu Teatr Małych Form TKT „SPOWIEDŹ W DREWNIE”:

1. Błażowa (GOK, 9 kwietnia, godz. 13)
2. Wiercany (GOK, 10 kwietnia, godz. 10)
3. Gnojnica (Dom Kultury, 10 kwietnia, godz. 12)
4. Białobrzegi (GOK, 11 kwietnia, godz. 11)
5. Olimpów, g. Iwierzyce (Dom Strażaka, 12 kwietnia, godz. 18)
6. Basznia Dolna (Zespół Szkół Publicznych, 14 kwietnia, godz. 13.30)

KILKA SŁÓW O SPEKTAKLU "SPOWIEDŹ W DREWNIE JANA WILKOWSKIEGO" (Teatr Małych Form TKT w Rzeszowie)

Przedstawienie wyreżyserował Ryszard Szetela i gra w nim główną rolę. Asystentem reż. jest Jolanta Nord, scenografię przygotował Janusz Pokrywka, kostiumy zaprojektowała Beata Klimkowska, muzykę opracował Bartosz Szetela, lalki według projektów scenografa wyrzeźbił Kazimierz Czapka, a środki inscenizacyjne wykonał Dariusz Szetela. Obsada: Jolanta Nord, Małgorzata Szczyrek, Anna Klimczak/Joanna Sitarz, Konrad Woźniak/Robert Nowak, Ryszard Szetela.
Wg Eugeniusza Koterli w tę swoistą spowiedź naiwnego twórcy wpisał Wilkowski dramat artysty świadomego. „Spowiedź w drewnie” staje się w tym rozumieniu współczesną parabolą o artyście i nieposłusznej materii, o zmaganiach z opornym tworzywem i klęsce człowieka. Niedoskonałość twórczej działalności człowieka pociąga konsekwencje moralne: grzech, bunt i obraza koślawych, niezgułowatych świątków są więc uzasadnione. Grzechem przez artystę zawinionym, jest to wszystko, czego im nie dostaje. Grzechem największym, że się „nie giba” to, co się „gibać” powinno. 

Jan Wilkowski (1921–1997)
Jeden z najwybitniejszych twórców polskiego teatru lalkowego, reżyser i aktor, uznany za legendę polskiego lalkarstwa. W swej bogatej karierze zawodowej był m.in. dyrektorem Teatru Lalka w Warszawie (1952–1967), założycielem Wydziału Lalkarskiego w Białymstoku (Filia PWST w Warszawie) i profesorem na Wydziale Reżyserii Teatru Lalek (1981–90). Współpracował ściśle z Adamem Kilianem. Do jego wybitnych przedstawień należą m.in.: „Zwyrtała” i „ Spowiedź w drewnie”.

Ryszard Szetela
Aktor, reżyser, organizator teatru. 57 lat pracy artystycznej na scenie. Zagrał 130 ról, w tym 24 role główne oraz 50 ról dużych; wystąpił w 75 premierach, otrzymał 6 nagród artystycznych indywidualnych i zespołowych oraz 11 nagród i odznaczeń państwowych, a także samorządowych. W latach 1981–84 był dyrektorem Teatru Lalki i Aktora Kacperek w Rzeszowie. Występował w teatrze radiowym i gra nadal Scenie Propozycji Janusza Pokrywki. Inicjował nową scenę jaką jest Teatr Małych Form – Towarzystwa Kultury Teatralnej i WDK w Rzeszowie.

Jolanta Nord
Na scenie od 47 lat. W Teatrze Lalki i Aktora Kacperek w Rzeszowie przez 28 lat. Kreowała wiodące postaci w przeszło 55 premierach (www.e-teatr.pl). Potem związała się ze Sceną Propozycji Janusza Pokrywki, działającą przy Estradzie Rzeszowskiej. Animatorka kultury. Od wielu lat związana z konkursem: „Poeci i pisarze – dzieciom” (obecnie „Literatura i dzieci”), odbywającym się w WDK Dzieciom, młodzieży, nauczycielom i instruktorom służy konsultacją artystyczną, w tym wiedzą aktorską.

Janusz Pokrywka
Prof. Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr hab. JANUSZ POKRYWKA, artysta plastyk, scenograf, reżyser, scenarzysta, organizator zdarzeń kulturalnych, pedagog. Aktywny działacz Towarzystwa Kultury Teatralnej. Absolwent Wydz. Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych Krakowie ( dyplom w roku 1976 w pracowni prof. Jerzego Nowosielskiego ) i Pomagisterskiego Studium Scenografii Teatralnej ASP (dyplom z wyróżnieniem pod kierunkiem prof. Jerzego Skarżyńskiego w 1979 r.) Po studiach podejmuje pracę w rodzinnym Rzeszowie w Teatrze Lalki i Aktora „Kacperek”, gdzie pracuje przez 15 lat na kolejnych stanowiskach:scenografa, kierownika art. założonej przez siebie Sceny Propozycji Teatru Kacperek, dyrektora artystycznego Teatru Kacperek i przez 5 lat dyrektora naczelnego tego teatru. Potem przenosi Scenę Propozycji do Estrady Rzeszowskiej , gdzie kieruje nią przez 15 lat, następnie w MDK a obecnie jest to teatr uniwersytecki. Zrealizował ponad 130 scenografii i 55 reżyserii w teatrach : Szczecina, Rzeszowa, w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Będzinie, Jeleniej Górze, Krakowie, Częstochowie, Tarnowie, Kaliszu, Koszalinie, Zabrzu a także w Tarnopolu (Ukraina) Stropkowie (Słowacja) oraz w Cieszynie (Czechy).

Kazimierz Czapka
Rzeźbiarz, urodzony 02.03.1951 roku w Wolicy Ługowej. Jest samorodnym, uzdolnionym amatorem o ciągle ewoluującej twórczości i wyrazistym indywidualizmie, zwłaszcza w odniesieniu do studiów portretowych. Laureat wielu nagród w ogólnopolskich konkursach rzeźby. Zrealizował cykl płaskorzeźb w drewnie dębowym, przedstawiających Tajemnicę Różańca Świętego i Sanktuaria Maryjne w Polsce i Europie, stanowiące filunki drzwi wejściowych Kościoła w Terliczce k/ Rzeszowa. Zaprojektował też i wykonał monumentalny ołtarz – Tronu Matki Bożej Fatimskiej w kościele w Terliczce i ołtarz Błogosławionego Ojca Pio do tego samego kościoła (dolnego).

Fragment recenzji spektaklu "Spowiedź w drewnie" autorstwa Marka Pękali, która ukazała się w styczniowym numerze miesięcznika społeczno-kulturalnego „Nasz Dom Rzeszów” (nr 1/87/ 2013 r.)

Sednem jest tu metafora losu artysty. – Tworząc, jesteśmy często przekonani o doskonałości naszego dzieła, czyli o spełnieniu – powiedział Ryszard Szetela w szkicu poświęconym 55 latom jego pracy scenicznej. – Ale później, patrząc z perspektywy, wiemy, że mogliśmy to zrobić lepiej – dodał w tym samym jubileuszowym wydawnictwie; on – odtwórca czy raczej twórca głównej roli i reżyser Spowiedzi w drewnie. – Grzechem dla artysty jest to wszystko, co w jego tworzeniu jest niedoskonałe. Mówiąc tekstem z tej sztuki – że się nie „giba” to, co się „gibać” powinno. Zawsze mamy marzenia, spełnienia nie zawsze – takie przesłanie wpisał w swoją Spowiedź 75-letni artysta.
Wyborny scenariusz Jana Wilkowskiego (1921–1997), wybitnego twórcy polskiej sceny animacji, miał prapremierę w 1983 roku w szczecińskim Teatrze Pleciuga. Potem przyszły premiery w Warszawie i kilku innych miastach. A teraz przedstawienie ożyło w rzeszowskiej inscenizacji. Dla Norwida ideałem było, żeby „odpowiednie dać rzeczy słowo”. Można ten postulat rozszerzyć: odpowiedni dać rzeczy kształt, barwę, twarz, głos, nutę, dramaturgię, czyli całe przedstawienie – właśnie taka adekwatna jest Spowiedź. Zobaczony desygnat prostoty, będącej u podstawy tej sztuki, ukazał cały jej urok. I wszystko się tu giba jak należy. Scenografia Janusza Pokrywki dała tekstowi nader odpowiednią wystawę. Na tle zamierzonego ubóstwa kolorowe świątki jawią się jakoby były z raju. Klimatyczna, celna muzyka Bartosza Szeteli może nazbyt dosłownie sięgnęła ideału skromności. A reżyseria jego ojca pokazała, że teatr to też jest matematyka, tylko że duchowa, humanistyczna, w tym estetyczna. Nie ma w spektaklu ani jednego zbędnego słowa, gestu, działania, nie ma ani jednej dziury czy dłużyzny. To po prostu majstersztyk i to podwójny, bo rola Jaśka też na to miano zasługuje. I na jeszcze więcej. Uzurpując sobie tytuł znawcy teatru, sądzę, że nasz Jubilat wspiął się tą rolą na szczyty aktorstwa. Z pewnością jego Jasiek o teleologii dzieła sztuki (proszę nie mylić z teologią!) nie ma bladego pojęcia, ale jego intuicja, podobnie jak ta reżyserska, działa perfekcyjnie. I wszyscy zagrali tak, że nie tylko chylę przed nimi czoło, ale wręcz padam plackiem.
Aż chciałoby się, żeby spektakl trwał dłużej niż niecałą godzinę, chociaż wiadomo, że niedosyt lepszy od przesytu. Po premierze Ryszard Szetela potwierdził, że to jego ostatnia realizacja. Ale my i tak swoje wiemy, że to przedostatnia, i to dopiero pierwsza przedostatnia. Świadczy o tym choćby brzuch umarłego Jaśka, poruszający się w rytmie oddechu jego kreatora.

Drugi etap rozpocznie się 1 września br. i zakończy 15 listopada.  Podczas objazdu 13 miejscowości prezentowane zostaną dwa spektakle Teatru "Maska" z Rzeszowa: 

„TYGRYSEK PIETREK”

autor: Hanna Januszewska, Jan Wilkowski, reżyseria i scenografia: Ireneusz Maciejewski, muzyka: Anna Świętochowska, konsultacja cyrkowa: Paweł Suski. Premiera spektaklu miała miejsce 24 września 2005 r., w listopadzie 2011 r. Teatr „Maska” przygotował jego wznowienie.

Spektakl skierowany jest do dzieci od 3 lat. Przedstawienie zostało zrealizowane w ciekawej konwencji cyrkowej, ułatwiającej małemu widzowi zrozumienie przekazywanych w tekście sztuki treści (między innymi pokazujących co to jest odwaga oraz czym się różni odwaga od brawury). Przejrzysta fabuła, dowcipny tekst, zabawne sytuacje, śmieszne kostiumy i żywiołowa gra aktorska sprawiają, że przedstawienie staje się teatrem familijnym. 

„NIECH ŻYJE CYRK!” WEDŁUG „HISTORII SENTYMENTALNEJ” KAZIMIERZA MIKULSKIEGO

scenariusz i reżyseria: Jacek Malinowski, scenografia: Janusz Pokrywka, w spektaklu wykorzystano fragmenty utworów zespołu: Tiger Lillies. Premiera spektaklu miała miejsce 16 września 2011 r.

Przedstawienie przeznaczone jest dla młodzieży i dorosłych. Przedstawienie oparte na "Historii sentymentalnej" Mikulskiego jest groteskową opowieścią o artystach z rozwiązanej grupy cyrkowej i według recenzentki Gazety Wyborczej, godną polecenia alternatywą na teatralnej mapie Rzeszowa. "W tym przedstawieniu nie gada się dla gadania, nie wykonuje się przewidywalnych i nudnych kroków, dosłownych gestów. Groteskowo-absurdalny klimat sprawia, że widz jest raz po raz zaskakiwany."

Harmonogram prezentacji spektaklu „Tygrys Pietrek”:

  • Dom Kultury w Pysznicy (2 spektakle w dniu 10 września 2014 r., godz. 9.00 i 10.30);
  • Wiejski Dom Kultury i Rekreacji w Grochowem (2 spektakle w dniu 11 września 2014 r., godz. 9.00 i 10.30);
  • Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku (2 spektakle w dniu 12 września 2014 r., godz. 8.30 i 10.00); 
  • Gminny Ośrodek Kultury w Miejscu Piastowym (1 spektakl w dniu 24 września 2014 r., godz. 9.00); 
  • Gminny Ośrodek Kultury w Dubiecku (2 spektakle w dniu 25 września 2014 r., godz. 9.00 i 10.30); 
  • Tarnogrodzki Ośrodek Kultury w Tarnogrodzie (2 spektakle w dniu 26 września 2014 r., 9.00 i 10.30); 
  • Gminny Ośrodek Kultury i Bibliotek w Niwiskach (2 spektakle w dniu 30 września 2014 r., godz. 9.00 i 10.30); 
  • Samorządowe Centrum Kultury i Bibliotek w Radomyślu Wielkim (2 spektakle w dniu 2 października 2014 r., godz. 9.30 i 11.00); 
  • Ośrodek Kultury w Wiśniowej (1 spektakl w dniu 7 października 2014 r., godz. 10.00).

Harmonogram prezentacji przedstawienia „Niech żyje cyrk!”:

  • Środowiskowym Domu Kultury w Skopaniu (2 spektakle w dniu 9 września 2014 r., godz. 12.00 i 18.00) ; 
  • Gminnym Ośrodku Kultury w Miejscu Piastowym (2 spektakle w dniu 1 października 2014 r., godz. 13.00 i 17.00) ;
  • Miejskim Ośrodku Kultury w Radymnie (2 spektakle w dniu 3 października 2014 r., godz. 12.00 i 18.00) ; 
  • Centrum Kultury i Sportu w Cieszanowie (2 spektakle w dniu 5 października 2014 r., godz. 15.00 i 17.00); 
  • Gminnym Ośrodku Kultury w Osieku Jasielskim (1 spektakl w dniu 8 października 2014 r., 10.30; 1 spektakl w dniu 12 października 2014, godz. 16.00).

Każdej prezentacji spektaklu towarzyszyć będą działania edukacyjne, mające na celu zapoznanie widzów z tajnikami sztuki teatru, a w szczególności teatru lalek. Zajęcia z edukacji teatralnej dostosowane będą do wieku uczestników. Realizatorzy projektu przygotowali elastyczną ofertę edukacyjną, która pozwoli im dostosować oferowane zajęcia do potrzeb uczestników spotkań. Propozycja edukacyjna obejmuje kilka tematów, w tym m.in.

  • lalka teatralna: poznanie różnych rodzajów lalek teatralnych (kukły, pacynki, jawajki, marionetki itp.), możliwość spróbowania swoich sił w sztuce animacji. Do przeprowadzenia zajęć wykorzystane zostaną lalki ze zbiorów Muzeum Lalek Teatralnych „Maski“. Aby uatrakcyjnić zajęcia dla dzieci zostaną one przeprowadzone jako detektywistyczne poszukiwania lalek różnych rodzajów na podstawie kolejnych wskazówek. Dodatkowo forma przeprowadzanych zajęć nawiązywać będzie do fabuły spektaklu.
  • spotkanie z konstruktorem lalek: zajęcia będą miały na celu pokazanie drogi od projektu scenograficznego do przedstawienia, sekretów konstrukcji lalek i wykonania teatralnych rekwizytów.

Po przedstawieniach dla młodzieży i dorosłych obywać się będą spotkania z aktorami.

ULOTKA INFORMACYJNA - POBIERZ

Zamieścił: Katarzyna Potocka
Kontakt   •    Mapa portalu   •    Co to są Wrota Podkarpackie?

Copyright © 2006 Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego
Realizacja COMARCH